301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.

Haber Detayı
02 Ağustos 2019 - Cuma 10:42 Bu haber 104 kez okundu
 
Afyonkarahisar’da, Evlilik Geleneklerini Koruyor
Türkiye’de geçerliliğini kaybetmeye başlayan birçok gelenek ve görenek Afyonkarahisar’da hala uygulanıyor. Bunların başındaki evlilik ve düğün gelenekleri içiresin de yer alan kız isteme, nişanlılık dönemi ve düğün gibi birçok adet özgün bir biçimde var olmaya devam ediyor.
Kültür Haberi


Düğün törenleri şehir ve kasabalara göre değişik özellikler taşır. Hatta bu özellikler köylerde dahi farklılıklar gösterir. Bu farklılıklar söylenen çeşitli türkülerle belli olur. Afyonkarahisar çevresinin "Kına Türküsü" gerek güftesinin gerekse bestesinin özelliği bakımından farklı olup, düğünde kız ve oğlan evinin durumunu açıkça anlattığını ilimiz düğünlerinde göreceksiniz.

Afyonkarahisar'daki evlenme törenleri sırasıyla şöyle oluşmaktadır.

Afyonkarahisar'da evlenme törenleri sırasıyla şöyle oluşmaktadır: Dünür gezme(görücülük) söz kesilip kahve içme nişan(yavuklu olma) şerbet içilmesi karşılıklı sini( tepsiyle baş üstünde nişan hediyesi olan şeker çerez iç çamaşırı mendil çorap v.b. hafif eşya) gönderilmesi sini ardı (nişan tepsilerinin karşılıklı gönderilmesinden sonra kız evince yapılan yemek ziyafeti) kandillikler(kandil günlerinde gönderilen kına ve kandil helvası buna karşılık kız evinden oğlan evine bir tepsi ağzıaçık bir çeşit börek veya lokma) gönderilmesi hıdrellez daveti(nişanlık zamanı hıdrelleze rastlarsa oğlan tarafından "Hıdrellezlik" gönderilir. Kuzu kesilerek yemekli kır daveti yapılır. Bayramlık(kız evinden oğlan evine oğlan evinden kız evine karşılıklı çamaşır) kurban bayramında ise süslenmiş koç(oğlan evinden kız evine) gönderilir.

Nişandan düğün haftasına kadar bu töre ve gelenekler ailelerin maddî durumuna göre yapılır.

Düğün haftasından önce iki aile düğün nikah ve esvap kesme gününü tesbit eder hazırlıklara başlar. Oğlan evi tarafı gelini tanınmış bir mağazaya davet eder. Mağazada gelin için alınacak giysi ve gelinlik v.b. eşyaya bakılır. Buna "Esvap Kesme" adı verilir.

Esvap kesmeyle beraber her iki taraf düğün için yakınları (eşdost ve akraba) davet etmek üzere "Okucu" adı verilen sözlü davetçi gönderirler. Günümüzde ise davetiye kartları gönderilmektedir.

Kadın okuyucular düğün sahibinin yakınlarını ev ev dolaşarak düğüne davet ederler. Böylece düğün başlamış olur.

Düğün dört gün devam eder. Çarşamba günü düğünde oğlan evinde yemek davetleri öğleden itibaren başlar.

Akşam yemeğine daha çok gençler(damadın arkadaşları) davet edilir. Aynı gün öğleden sonra "Saç Kesme" yapılır. Kayn başkanlığında kalabalık bir kadın grubu oğlan evinden kız evine gider. Kız evinden en az iki tefçi kadın oğlan evinden gelen kadın grubunu ayakta tef çalarak ve türkü söyleyerek düğün evinin merdiveni başında veya taşlığında karşılar. Kız evinden çağrılmış olan misafirler diğer davetlilerle birlikte toplanır. Çengiler durmadan türkü söylemeye devam eder. Gelin kız kayn bulunduğu yere gelir. Kayn ve misafirlerin ellerini öptükten sonra kayn önüne diz çöker. Önce kaynana görümce teyzeyenge(amca dayı hanımları) birer ikişer saç Tlfini kesmek suretiyle "Saç Kesme" töreni yerine getirilir. Bu törende kaynana geline ziynet olarak ne takacaksa (altın inci gerdanlık küpe bilezik v.b.) sırasıyla takar. Tören bittikten sonra gelişlerinde olduğu gibi giderlerken de çengiler ayakta çalarak uğurlarlar. Saç kesme töreninin akşamı "Kına Gecesi" yapılır.

Oğlan Evinde Kına Gecesi:Oğlan evinde bir miktar kına ile gerekli mumlar hazırlanarak kız evine gönderilir. Bu gecede damadın arkadaşları çoğunluktadır. Kına gecesinde sağdıcın görevi çoktur. Misafirleri sağdıç karşılar ağırlar.

Kız evinden bir grup oğlan evine "hayırlı olsun"a gelir. Bir odada sofra ve saz heyeti kurulur. Vakit yatsıyı geçince kına yakma törenine başlanır. Bir tas içinde karılmış kına önce damadın sonra sağdıcın sağ elinin üç parmağına(yarım el) yakılır. Kına yakılmaya başlarken saz heyeti ve düğünde bulunan gençler "Kına Türküsü" söylerler. Kına yakıldıktan sonra damat ile sağdıç babanın ve aile büyüklerinin ellerini öperler.

Kız Evinde Kına Gecesi: Saç kesme töreni gecesi oğlan evinden yine başlarında kaynana olmak üzere kalabalık bir grup kız evine gelir. Karşılama gündüzki gibidir. Gelin kız ile sağdıç el öperler. Gelin kızın avcuna bir parça kına konularak bunun üzerine bahşişler verilir.

Kız evinde eğlence oğlan evi gittikten sonra daha çok olur. Kızın arkadaşları etrafını sararlar ve binbir özentiyle ellerine ve ayaklarına kına yakarlar. Kızlar tefçinin eşliğinde kına türküsü söyleyerek geç saatlere kadar eğlenirler. Kız tarafı kına yakanlara haşhaşlı pide öğme reçel peynir zeytin gibi yiyecekler ikram eder.

Oğlan ve kız evinin ileri gelenlerinden birer grup birbirlerini ziyaret ederek hayırlı olmasını dilerler.

Kına gecesinde söylenen "Kına Türküsü" şöyledir:

Kınası karılır tasta

Oğlan evi pek havasta

Kız anası kara yasta

Yârenim kınan kutlu olsun

Orda dirliğin tatlı olsun

Tuz kabını tuzsuz koyan

Koca evi ıssız koyan

Anasını kızsız koyan

Yârenim kınan kutlu olsun

Orda dirliğin tatlı olsun

Ana hamama vardın mı

Yunduğum yeri gördün mü

Şimdi kıymetimi bildin mi

Yârenim kınan kutlu olsun

Orda dirliğin tatlı olsun Kaya dibi karıncalı

Yanı çifte görümceli

Hem dayılı hem amcalı

Yârenim kınan kutlu olsun

Orda dirliğin tatlı olsun

Kaynanam hamam varsa

İki ayağı birden kaysa

Hamam tası bana kalsa

Yârenim kınan kutlu olsun

Orda dirliğin tatlı olsun

Atlayıp geçer eşiği

Sofrada kalır kaşığı

Gelin evlerin ışığı

Yârenim kınan kutlu olsun

Orda dirliğin tatlı olsun

Kızımız gidiyor

Nazımız gidiyor

Bugün akşamlık akşamlık

Yarın öğlenlik öğlenlik

Misafir kaldı

Söylemez oldu

Gelin Alma: Perşembe sabahı her iki taraf da hareketlidir. Oğlan evinden kız evine bir kamyon gönderilir. Bu kamyona çeyizler yüklenir. Kızın çeyizi sandık yatak odası takımı halı koltuk takımı battaniye yatak takımı ve mutfak takımından(tencere tabak çatal bıçak takımı çay takımı fincan takımı su takımı su ve ocak güğümleri tepsi v.b.) oluşur. Çeyizle beraber kız evinden giden kadınlar çeyizleri asar ve gelin odasını hazırlar.

Gelin hazırlanır gelin almak üzere oğlan evinin akrabaları ve kaynana kız evine giderler. Gelin kızın babası yakın akrabaları duvak örterler görümlük para verirler. Bu tören çok hüzünlü olur. Duvak örtülünce kaynana gelini arabaya bindirir. Hareket etmeden önce dua okunur. Akrabalar oğlan evine giderler. Oğlan akrabaları ve kayınpeder gelini beklemektedir. Gelin evin önüne gelince arabadan inmeden bir kurban kesilir. Gelini arabadan kayınpederi indirir. Gelin orada bulunanların elini öper. Duvağı örtülüdür. Oğlan evinin akrabaları el öpme sırasında geline görümlük hediyeler verirler ziynet eşyası takanlar da olur.

Cuma günü öğleden sonra kadın misafirler gelin görmeye gelirler. Kız evi üzüntülü oğlan evi neşelidir gülünür eğlenilir. Böylece düğünün bir kısmı bitmiş olur.

El Öpme Daveti: Pazar günü kız evi oğlan evine bir tepsi baklava(Pazar baklavası) gönderir. Baklavayı götüren kadınlar kadınları öğle yemeğine erkekleri akşam yemeğine davet eder. El öpme daveti Pazartesi günü yapılır. Bu yemek çok çeşitlidir. Yemekten sonra kahve içilir kız evinin yeniden aldığı dürüler dağıtılır.

 

Çeyiz İndirme Daveti: El öpme davetinden birkaç gün sonra oğlan evi kız evinin kadınlarını öğle erkeklerini akşam yemeğine davet eder. Bu davetin amacı asılı duran çeyizlerin indirilmesiyle düğünün bittiğini gösterir.

 

İlimizde ayrıca "imece aşure sıra geceleri (gecekler)" gibi gelenekler de vardır.

Kaynak: Editör:
 
Etiketler: Afyonkarahisar’da,, Evlilik, Geleneklerini, Koruyor,
Yorumlar
Resmi İlan

               

Bizim Gazete
Ulusal Gazeteler
Öne Çıkanlar
Alıntı Yazarlar
Afyon
Parçalı Bulutlu
Güncelleme: 18.11.2019
Bugün
- 18°
Salı
- 17°
Çarşamba
- 17°
Afyon

Güncelleme: 18.11.2019
İmsak
06:10
Sabah
07:36
Öğle
12:48
İkindi
15:27
Akşam
17:50
Yatsı
19:10
Arşiv Arama
Haber Yazılımı